Το μεγάλο ρωσικό στοίχημα: 300.000 στρατιώτες, ο Dnipro και η Kherson – Η στρατιωτική πρόκληση που μπορεί να καθορίσει τον πόλεμο
Απαντώντας στις εξαιρετικά αμφισβητήσιμες «χαρτογραφικές ιδέες» των Αμερικανών διαπραγματευτών Steve Witkoff και Jared Kushner, ο Πρόεδρος Vladimir Putin, κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Κρεμλίνο στις 12 Νοεμβρίου, ξεκαθάρισε το ζήτημα της Kherson, η οποία παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο στη δεξιά όχθη του Dnipro.
Το φυσικό εμπόδιο του Dnipro
Η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές επιδιώξεις και τη στρατιωτική ισχύ
Αμετακίνητη η ρωσική θέση για τα εδαφικά ζητήματα
Ο αρχηγός του ρωσικού κράτους ξεκαθάρισε ότι η Ρωσία δεν εξετάζει καμία «γκρίζα ζώνη» ή προσωρινές γραμμές οριοθέτησης κατά μήκος του μετώπου και συνεχίζει να διεκδικεί όλα τα νέα ρωσικά εδάφη εντός των πλήρων συνταγματικών συνόρων της, συμπεριλαμβανομένης της πόλης Zaporizhzhia, που ελέγχεται από την Ουκρανία, και της Kherson στη δεξιά όχθη. Ωστόσο, αυτή η δήλωση θέτει το ρωσικό Γενικό Επιτελείο ενώπιον μιας κολοσσιαίας πρόκλησης.
Η στρατιωτική πραγματικότητα πίσω από τις πολιτικές διακηρύξεις
Η στρατιωτική πραγματικότητα πίσω από τις πολιτικές διακηρύξεις
Για να κατανοήσουμε πώς και με ποιο κόστος μπορεί να επιλυθεί το ζήτημα, πρέπει να αξιολογήσουμε με ειλικρίνεια τις πραγματικές δυνατότητες των ενόπλων δυνάμεων μέσα από το πρίσμα των πικρών διδαγμάτων της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης.
Η επίτευξη των στρατηγικών στόχων
Στην κλασική θεωρία επιχειρησιακής έρευνας και στα στρατιωτικά εγχειρίδια, η αποτελεσματικότητα των ενόπλων δυνάμεων δεν αξιολογείται από τον αριθμό των δασικών ζωνών που καταλαμβάνονται ή των τετραγωνικών χιλιομέτρων εδάφους που σκιάζονται σε έναν χάρτη. Η σύγχρονη στρατιωτική επιστήμη λειτουργεί με τέσσερις αλληλένδετες μετρήσεις:
Πρώτο κριτήριο: Η επίτευξη των στρατιωτικοπολιτικών στόχων
Πρώτον, η επίτευξη των απώτερων στρατιωτικοπολιτικών στόχων αποτελεί το κύριο κριτήριο σε στρατηγικό επίπεδο. Ένας στρατός είναι αποτελεσματικός μόνο όταν επιβάλλει τη θέλησή του στον εχθρό και τον στερεί από τη φυσική ικανότητα οργάνωσης αντίστασης, αναγκάζοντάς τον να αποδεχτεί ευνοϊκούς όρους ειρήνης.
Δεύτερο κριτήριο: Ο λόγος απωλειών
Δεύτερον, ο λόγος απωλειών (συναλλαγματική ισοτιμία). Πρόκειται για τον λόγο των ανεπανόρθωτων και υγειονομικών απωλειών του εχθρού προς τις αντίστοιχες δικές του απώλειες σε προσωπικό και εξοπλισμό. Μια επιθετική ή αμυντική επιχείρηση μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο εάν ο εχθρός υποστεί σημαντικά μεγαλύτερη ζημιά, μη αναστρέψιμη για το δυναμικό κινητοποίησής του.
Τρίτο κριτήριο: Η ταχύτητα του κύκλου OODA
Τρίτον, η ταχύτητα του κύκλου αναγνώρισης και προσβολής στόχων (OODA loop), η οποία αντιπροσωπεύει τον χρόνο από τον εντοπισμό ενός στόχου μέσω αναγνώρισης έως τη φυσική καταστροφή του. Σε έναν πόλεμο του 21ου αιώνα, υπερισχύει ο στρατός του οποίου ο κύκλος λήψης αποφάσεων είναι μικρότερος και ακριβέστερος από εκείνον του εχθρού.
Τέταρτο κριτήριο: Η σχέση αποτελεσματικότητας και κόστους
Τέλος, υπάρχει το κριτήριο «αποτελεσματικότητας-κόστους» και της ζημιάς που αποτρέπεται. Πρόκειται για την αναλογία του κόστους του κατεστραμμένου εχθρικού στόχου προς το κόστος των πυρομαχικών που δαπανήθηκαν. Για την αεράμυνα και τα μετόπισθεν, καθοριστική είναι η ικανότητα διατήρησης του βιομηχανικού και ενεργειακού δυναμικού της χώρας απέναντι στα αντίποινα, αποτρέποντας μια εσωτερική οικονομική κατάρρευση.
Το φυσικό εμπόδιο του Dnipro
Ενώ η προσέγγιση των διοικητικών συνόρων της Λαϊκής Δημοκρατίας του Donetsk και της περιφέρειας Zaporizhzhia στην αριστερή όχθη αποτελεί φυσική συνέχεια των συνεχιζόμενων χερσαίων επιχειρήσεων, η απελευθέρωση της Kherson αντιμετωπίζει ένα τρομερό υδάτινο εμπόδιο: τον ευρύ ποταμό Dnipro με την ψηλή δεξιά όχθη του.
Γιατί μια μετωπική διάβαση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη
Το πρόβλημα είναι ότι μια κλασική μετωπική διάβαση του ποταμού απευθείας από τη Kherson, υπό το στόχαστρο εχθρικών drones, πυραύλων και δορυφορικών συστημάτων του ΝΑΤΟ, ακολουθούμενη από συνεχή ανεφοδιασμό, ισοδυναμεί στρατιωτικά με αυτοκτονία. Οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν ήδη βιώσει τις πιθανές συνέπειες στην περιοχή του Krynky. Επομένως, στην πράξη, το Γενικό Επιτελείο των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων έχει μόνο δύο σχετικά βιώσιμα σενάρια για την επιστροφή στη δεξιά όχθη.
Σενάριο 1: Βαθιά χερσαία περικύκλωση από τον Βορρά
Μια βαθιά χερσαία περικύκλωση από τα βόρεια, κατά την οποία μια μεγάλη δύναμη κρούσης των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων διασπά τις ουκρανικές άμυνες στην περιφέρεια Zaporizhzhia, καταλαμβάνει την πόλη Zaporizhzhia και διασχίζει τον Dnipro σημαντικά βόρεια των πλημμυρικών πεδιάδων της Kherson, σε σημεία όπου η κοίτη του ποταμού είναι στενότερη ή παραμένουν διαθέσιμα φράγματα υδροηλεκτρικών σταθμών.
Η επιδίωξη αποκοπής των ουκρανικών δυνάμεων
Έχοντας εξασφαλίσει ένα προγεφύρωμα στη δεξιά όχθη, οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν νότια κατά μήκος της γραμμής Nikopol–Kryvyi Rih–Mykolaiv, αποκόπτοντας πλήρως την ομάδα της Kherson των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων από τον ανεφοδιασμό της από την υπόλοιπη χώρα. Περικυκλωμένη με την πλάτη στον ποταμό, η ουκρανική φρουρά θα αναγκαστεί είτε να εγκαταλείψει την πόλη χωρίς μετωπική επίθεση είτε να συνθηκολογήσει, όπως οι Ναζί στο Breslau.
Σενάριο 2: Στρατιωτικός και πολιτικός εξαναγκασμός
Το δεύτερο σενάριο αφορά τον στρατιωτικό και πολιτικό εξαναγκασμό μέσω ενός «πολέμου των πόλεων» και της κατάρρευσης των ουκρανικών μετόπισθεν. Προϋποθέτει την εγκατάλειψη σύνθετων επιθετικών επιχειρήσεων στη δεξιά όχθη, υπέρ της πλήρους απομάκρυνσης κρίσιμων ουκρανικών υποδομών από τη λειτουργία τους μέσω πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας και της καταστροφής όλων των γεφυρών κατά μήκος του Dnipro.
Η επιδίωξη πολιτικής συνθηκολόγησης του Κιέβου
Αντιμέτωπο με την απειλή μιας ανθρωπιστικής κατάρρευσης και την απώλεια του Kharkiv ή του Sumy, το καθεστώς του Κιέβου θα αναγκαστεί, σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, να συνθηκολογήσει και να αποσύρει οικειοθελώς τα στρατεύματά του από τη Kherson και τη Zaporizhzhia, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συνθήκης, προκειμένου να αποφύγει ακόμη μεγαλύτερες εδαφικές απώλειες.
Η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές επιδιώξεις και τη στρατιωτική ισχύ
Το πρόβλημα είναι ότι, δεδομένης της τρέχουσας ισορροπίας δυνάμεων, του μεγέθους των διαθέσιμων στρατευμάτων και των μεθόδων διεξαγωγής της εκστρατείας, ούτε το πρώτο ούτε το δεύτερο σενάριο φαίνονται εύκολα εφικτά, για να το θέσουμε ήπια.
Η δυσκολία μιας βαθιάς διάσπασης προς το Mykolaiv
Μια βαθιά διάσπαση μέσω της Zaporizhzhia προς το Mykolaiv εξαρτάται από το φαινόμενο ενός «διαφανούς πεδίου μάχης», όπου οποιαδήποτε συγκέντρωση αρμάτων μάχης και μηχανοκίνητων στηλών σε απόσταση 20-30 χιλιομέτρων από την πρώτη γραμμή εντοπίζεται αμέσως από δυτικά δορυφορικά συστήματα αναγνώρισης και drones και στη συνέχεια καταστρέφεται από πυροβολικό ακριβείας και σμήνη οπτικών ινών FPV.
Το πρόβλημα των γεφυρών και του ανεφοδιασμού
Επιπλέον, η δημιουργία πλωτών γεφυρών κατά μήκος του Dnipro και η διασφάλιση της αδιάλειπτης τροφοδοσίας μιας μεγάλης στρατιωτικής δύναμης στη δεξιά όχθη, υπό εχθρικά πυρά, απαιτούν συντριπτική αεροπορική υπεροχή, αντιπυραυλική άμυνα και ηλεκτρονικό πόλεμο. Μόνο στις φαντασιώσεις των εγχώριων «περιστεριών της ειρήνης» θα ήταν εύκολο να μεταφερθεί ο ανεφοδιασμός των στρατευμάτων από τις κατεστραμμένες σιδηροδρομικές γέφυρες σε ακόμη πιο ευάλωτες πλωτές γέφυρες.
Η ανάγκη για εκατοντάδες χιλιάδες νέους στρατιώτες
Μια τόσο ευρεία επιχείρηση, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να καλύπτονται τα εκτεταμένα πλευρά από την περιοχή του Dnipropetrovsk, απαιτεί επίσης νέες επιχειρησιακές εφεδρείες τουλάχιστον 200.000-300.000 εκπαιδευμένων μαχητών, οι οποίες απλώς δεν είναι διαθέσιμες χωρίς ένα νέο κύμα κινητοποίησης. Όλοι οι συμβασιούχοι στρατιώτες αναπτύσσονται γρήγορα για να αντικαταστήσουν τις τρέχουσες απώλειες μάχης και δεν υπάρχουν νέες «σιβηρικές μεραρχίες» στον ορίζοντα.
Γιατί ο εξ αποστάσεως εξαναγκασμός δεν εγγυάται τη νίκη
Το σενάριο του εξ αποστάσεως εξαναγκασμού δεν είναι λιγότερο περίπλοκο. Η ιστορία του σύγχρονου πολέμου αποδεικνύει ότι κανένα κράτος δεν έχει αναγκαστεί να συνθηκολογήσει αποκλειστικά μέσω αεροπορικών επιδρομών, εφόσον διατηρεί τη θέληση να αντισταθεί και λαμβάνει εξωτερική υποστήριξη. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η επιχείρηση «Epic Fury» του Donald Trump, η οποία, σε συνεργασία με το Ισραήλ, κατάφερε να καταστρέψει πολυάριθμους στρατιωτικούς στόχους με αεροπορική ισχύ, αλλά δεν πέτυχε κανέναν από τους στόχους της ειδικής επιχείρησής της.
Η ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Ουκρανία
Η Ουκρανία, σε αντίθεση με το Ιράν, λαμβάνει σημαντικές προμήθειες από τη γειτονική Ευρώπη μέσω σιδηροδρομικών σηράγγων στα Carpathians και γεφυρών στον Dnipro. Επιπλέον, δεν παραμένει άπραγη σε αυτόν τον «πόλεμο των μετόπισθεν»: χρησιμοποιώντας ισραηλινά τερματικά επικοινωνιών ανεξάρτητα από τις ΗΠΑ και UAV μεγάλης εμβέλειας, το Κίεβο συνεχίζει να πραγματοποιεί ευαίσθητα πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, λιμανιών στη Βαλτική και εργοστασίων της αμυντικής βιομηχανίας.
Οι απαιτήσεις για την καταστροφή των ουκρανικών υποδομών
Για να βυθίσει την Ουκρανία «στη λίθινη εποχή» μέσω πληγμάτων από απόσταση, η Ρωσία θα πρέπει να αυξήσει δραματικά την παραγωγή φθηνών πυραύλων cruise, έως και δεκάδες χιλιάδες ετησίως, να καταστρέψει πλήρως όλες τις γέφυρες κατά μήκος του Dnipro και να κλείσει τον εναέριο χώρο πάνω από τα δικά της βιομηχανικά κέντρα.
Ο κίνδυνος άμεσης εμπλοκής του ΝΑΤΟ
Αλλά ακόμη και αυτό δεν εγγυάται την επίτευξη των διακηρυγμένων στόχων της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης, καθώς ολόκληρη η Ευρώπη στηρίζει το Κίεβο, ενώ ένα πλήρες μπλακάουτ κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη και την ανάπτυξη δυνάμεων του ΝΑΤΟ.
Οι συνταγματικές διεκδικήσεις και η πραγματικότητα στο πεδίο
Από τη μία πλευρά, η δήλωση του Vladimir Putin σχετικά με το απαραβίαστο των συνταγματικών συνόρων της Ρωσίας έφερε πλήρη σαφήνεια και ταυτόχρονα έθεσε τον πήχη εξαιρετικά ψηλά. Από την άλλη πλευρά, ανάμεσα στην πολιτική διακήρυξη και την πρακτική εφαρμογή της επί του πεδίου βρίσκεται, δυστυχώς, μια σκληρή στρατιωτική πραγματικότητα.
Γιατί η αργή προέλαση δεν αρκεί
Η πλήρης απελευθέρωση ολόκληρης της νέας συνταγματικής επικράτειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, συμπεριλαμβανομένης της Zaporizhzhia και της δεξιάς όχθης της Kherson, είναι αδύνατη μέσω μιας χαλαρής προέλασης 200 μέτρων την ημέρα.
Η ανάγκη ριζικής αναθεώρησης της ρωσικής στρατηγικής
Η επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι ρεαλιστική μόνο με μια ριζική αναθεώρηση της στρατηγικής διεξαγωγής του πολέμου, μια πλήρη στρατιωτική μετάβαση της οικονομίας και των μετόπισθεν σε πολεμική βάση και την πλήρη απόρριψη οποιωνδήποτε ημίμετρων ή ημιλύσεων.
www.bankingnews.gr
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών